بام سبز چیست ؟

یک بام سبز، بامی است که مقدار یا تمامی آن با پوشش گیاهی و خاک، یا با محیط کشت روینده، پوشانیده می‌شود. لفظ بام سبز همچنین می‌تواند برای بام‌هایی که مفاهیم سبز را مد نظر قرار می‌دهند، نظیر پانل‌های خورشیدی و یا صفحات فتو ولتائیک بکار رود. سبزپوش کردن بام نیازمند گیاهانی است که به دقت انتخاب شده‌اند تا در برابر محیط خشن و بی‌روح محیط پشت بام در شرایط کم‌آبی و بی آبی، عوامل اقلیمی، یخ زدگی، نسیم دریا و خشکی و غیره مقاومت کنند. نوع گیاهان انتخابی بسته به نوع آب و هوا و شرایط اقلیمی مختلف، متفاوت بوده و بام سبز، اوج تلفیق اجرا با محیط است.

دیوارها و محیطهای سبز با قرار گیری در محیطهای شهری فواید زیادی دارند. در ابتدا به نظر می‌رسد که ایجاد این دیوارها تنها برای جنبه‌های زیبایی و با تأثیر بصری آنها می‌باشد. در حالی که این امر مهمی است و با ترکیب محیطهای شهری با نماها و دیوارهای سبز شهرها سر زنده تر زیباتر و آرامش بخش تر می‌شوند اما در عین حال این دیوارها و بامها به جهت فواید زیر نیز طراحی و اجرا می‌شوند.

برای اطلاعات بیشتر در مورد دیوار سبز وپروژه های ما :

http://www.ziaeco.com

اجرای بام سبز

بام سبز به روش بام سبز Extensive

در این روش از 4 لایه استفاده گردیده که به ترتیب از لایه مقاوم در برابر رشد ریشه و رطوبت،لایه نمد محافظ عایق،لایه زه کش و یا همان DRAIN SHEET و در نهایت ژئوتکستایل 400 گرمی استفاده می گردد.

ویژگی های Extensive Green Roof بام سبز :
  • الف- ارتفاع بستر کشت در حدود 10 الی 15 سانتیمتر
  • استفاده از گیاهان پوششی و گیاهان موجود در بستر طبیعی سکونتگاه
  • هزینه کم و سیستم آبیاری و کود رسانی ساده
  • مراقبت کم دو تا سه بار در سال
  • ه- وزن بار وارده در حدود 75 الی 150 کیلوگرم بر متر مربع
بام سبز به روش باغ بام Intensive green roof
  • در این روش همانند روش بالا از 4 لایه ذکر شده استفاده می نماییم اما ارتفاع لایه زه کش بستگی به ارتفاع ریشه درختچه های کشت شده در سطح بام سبز و ترافیک گذری بر روی آن دارد.
ویژگی های Intensive green roof  – باغ بام :
  • ارتفاع بستر کشت در حدود 20 الی 50 سانتیمتر
  • استفاده از گیاهان متنوع
  • شبکه آبیاری و کود رسانی پیشرفته و هوشمند
  • مراقبت و نگهداری از آن بستگی به نوع،تعداد و تنوع گیاهان دارد.
  • وزن بار وارده از 150 کیلوگر بر متر مربع بیشتر می باشد.
بام سبز به روش باغ بام مدولار

در این روش مدول های سینی مانندی از جنس ورق روغنی با ضخامت 1 میلیمتر تهیه شده و لایه ذکر شده در روش بالا در داخل این سینی ها گنجانده می شوند و برای اجرا در کنار هم چیده می شوند که در نهایت طرح کلی بدست می آید.

ویژگی های Modular Green Roof باغ بام مدولار :
  • ارتفاع بستر کشت در حدود 10 الی 15 سانتیمتر (البته با استفاده از جعبه های ته بازی می توان از درختچه هایی با ریشه های کوتاه و افشان استفاده نمود.)
  • استفاده از گیاهان پوششی .
  • هزینه کم و سیستم آبیاری و کود رسانی ساده
  • مراقبت کم دو تا سه بار در سال
  • وزن بار وارده در حدود 75 الی 150 کیلوگرم بر متر مربع.

گیاهان بام سبز

همیشه سبز و خزان پذیر (فصلی و دائمی)

گیاهان را  می توان به دو دسته خزان پذیر  و سبز تقسیم نمود .
بعبارتی گیاهان خزان پذیر،گیاهانی هستند که در فصلی از سال برگ های خود را از دست می دهند و گیاهان همیشه سبز در 12 ماه سال ظاهر سبز خود را حفظ می کنند.

گیاهان بیرونی

به گیاهانی که قابلیت رشد در محیط های بسته دارند گیاهان آپارتمانی اطلاق می گردد و به گیاهانی که در محیط بیرون و باز قابلیت رشد را دارند گیاهان بیرونی می گویند. تفاوت اصلی آنها در میزان نیازشان به نور و آب است و اینکه چقدر در برابر تغییر عوامل جوی مقاومت از خود نشان می دهند.

بالارونده  و آویزی

به گیاهانی که توانایی رشد عمودی را دارند و به کمک قیم و یا با پایه های هوایی خود می توانند بر جداره عمودی رشد نمایند گیاهان بالارونده اطلاق می گردد. در دسته ی دیگر به گیاهانی که رشد آنها بر پایه رشد ساقه می باشد و به صورت ریزشی و یا رونده می باشند گیاهان آویزی اطلاق می گردد.

برو به وبلاگ

برای مطالعه ی مقالات تخصصی بام سبز ، به وبلاگ مراجعه کنید

تهیه طرح معماری

بازدید اولیه

هنگام بازدید اولیه از پروژه به پتانسیل ها و تهدیدات محیطی توجه لازم شده و در مصاحبه با کارفرما به شناخت نیازها و ویژگی های پرداخته می شود و در نهایت 3 آلترناتیو مختلف جهت کارفرما تهیه گردیده و در ادامه پس از تایید یکی از گزینه ها توسط کارفرما نقشه های اجرایی آن تهیه گشته و جهت تامین مصالح و ساخت قطعات لازم به کارگاه­ ابلاغ می گردد.

پارامترهای طراحی

در روند طراحی غالبا به مسائلی همچون استفده از منظر مناسب، محصور نمودن اشرافیت ها،توجه به کاربری طبقه پایین، توجه به منظر شهری ایجاد شده،مصرف آب،امکان استفاده از آب بازیافتی،توجه به ارتفاع، شرایط آب و هوایی ،کیفیت بصری، توجه به بالا  پایین رفتن ارتفاع ها، تقویت خط آسمان ، توجه به ایجاد کاربری های خاص همچون فضاهای آفتاب گیری ،جکوزی،فضاهای بازی،نشیمن های اختصاصی، ایجاد پرگولاها و سقف های نیمه باز و یا طراحی فضاهای بسته با داشتن کاور سبز و یا شیشه ای،توجه به نورپردازی،توجه به استفاده در شب،توجه به استفاده در فصول مختلف،توجه به فرهنگ استفاده کنندگان، کمک به ایجاد تنوع زیستی و … توجهات لازم بعمل می آید.

نحوه ارائه

کلیه کانسپت ها روی کاغذهای پوستی کشیده شده و حجم کار جهت کرکسیون به مدیر پروژه ارائه می گردد و در ادامه بارها طراحی از حجم به پلان و بلاعکس صورت می گیرد تا بتوان طرحی پخته به کارفرما ارائه گردد. در غالب طراحی ها استادکاران و حرفه مندان به مشورت گرفته می شوند تا بتوان طرحی اجرایی ارائه داد.

اهداف طراحی معماری

معماری

هدف آتلیه معماری بر ارائه طرحی کارآمد با در نظر گرفتن خلاقیت و ایده آل نگری، افزایش و توزیع عادلانه سرانه فضای سبز، مسائل زیست محیطی و تنوع زیستی،افزایش شادابی و سرزندگی در محیط می باشد.

جنبه های معماری شهری

هرگونه افزایش فضای سبزی تاثیر مستقیمی بر جریان باد و رطوبت محیط  بالتبع بر دما می گذارد این موضوعی تا جایی پیش رفته که غالبا فضاهای سبز ایجاد به عنوان جزیره­های حرارتی دیده می شوند که در تعدیل دما و افزایش اکسیژن و کاهش آلودگی موثر می باشند.

فضاهای سبز ایجاد شده به دلیل داشتن پتانسیل­های لازم بستر زیست حشرات و پرندگان شده که موجبات ایجاد تنوع زیستی را در سکونتگاه فراهم می­آورند.وجود این تنوع های زیستی ضامن سلامتی بشر بوده و باعث ارتقاء کیفیت سلامت محیط زیست می شوند.

هرگاه بتوان این بسترهای ایجاد تنوع زیستی را شکل داد باید به آینده سلامت بشر امیدوار بود.

مزایای استفاده از سبزینگی

مقیاس شهری
  1. کاهش گرمای هوا و اثر گلخانه ای در شهر
  2. بهبود کیفیت هوا
  3. تولید اکسیژن
  4. ارتقاء کیفیت بصری و زیبایی سکونتگاه
  5. تاثیر بر سلامت روان شهروندان
  6. حمایت و ایجاد تنوع زیست محیطی و استقرار حیوانات و پرندگان
  7. کاهش سروصدا
  8. استفاده از آبهای بازیافتی
مقیاس ساختمانی
  1. بهبود کارایی انرژی ساختمانی
  2. کیفیت هوای داخلی, تصفیه هوا و تولید اکسیژن
  3. مزایای بهداشتی و سلامت
  4. عایق صوتی
  5. استفاده از محصولات ارگانیک کشاورزی شهری
  6. افزایش ارزش ملک

راهنمای طراحی

کاربری ساختمان
  • کاربری ساختمان تاثیر مستقیم در گزینش روش اجرا،روش بهره برداری و نحوه نگرش کارفرما بر سبزینگی دارد.
شرایط اقلیمی
  • پر واضح است که شرایط اقلیمی بر انتخاب گیاهان،تنوع فضاهای باز و بسته و روش های اجرایی تاثیر مستقیم دارد.
جریان بادی
  • توجه به قرار نگرفتن در مسیر بادهای نامطلوب در جدارهای عمودی اهمیت فراوانی دارد.
جهت قرارگیری سبزینگی
  • جهت جداره تاثیر مستقیمی بر دریافت انرژی تابشی خورشید دارد و تغییرات میزان این انرژی در فصول مختلف تاثیر زیادی در انتخاب گیاهان و میزان بسته و باز بودن فضاها دارد.
نمای ساختمان و سبک طراحی آن
  • جداره عمودی چه در نما و چه در بام باید متاثر از سبک طراحی معماری کل ساختمان باشد.
همسایگی ها
  • توجه به مشخصات بستر طراحی و کنش همسایگی ها بر جداره سبز در تمام فصول سال باید با دقت نظر مورد ارزیابی قرار گیرد.
شرایط اقتصادی
  • شرایط اقتصادی در هماهنگ نمودن کلیه زمینه های طراحی تا اجرا تاثیر گذار می باشند.
توجه به فرهنگ
  • باید به نحوه نگهداری،فرهنگ، ویژگی های اجتماعی ،جمعیت بهره برداران و سن آنها توجه لازم در طراحی بعمل آید.
مشارکت
  • میزان وجود مشارکت و یا تمایل به خصوصی نمودن از فضاها در طراحی باید مورد توجه قرار گیرد.
مصرف آب
  • میزان مصرف آب و هزینه های مربوط به آن باید در طراحی مورد توجه قرار گیرد
تنوع گیاهان
  • در طرح کاشت غالبا 80 درصد سبز و 20 درصد رنگ در نظر گرفته می شود.
نور
  • میزان نور طبیعی و یا استفاده از نور مصنوعی باید مورد توجه در طراحی قرار گیرد.
توجه به میزان بارش برف و باران
  • باید در طراحی به  میزان بارش برف و هدایت سیلاب باران توجه نمود. چرا که نحوه،میزان و تعدد نزولات جوی در نقاط مختلف کشور متفاوت می باشد.
سازه های پشتیبان
  • آویختن و نصب کردن هر جداره سبزی بر پوسته کالبدی بنا باید همراه با محاسبه میزان مقاومت آن پوسته خواهد داشت.

تهیه تا بهره برداری

تهیه کردن گیاهان

در انتخاب و تهیه گیاهان باید به موضوعاتی زیر توجه نمود :

  • تطبیق یافتن با شرایط اقلیمی شهر جدید قبل از کاشت.

خیلی از گیاهان در شرایط ایده آل و گلخانه ای پرورش یافته و سپس به بازار انتقال یافته اند قبل از خرید باید از مدت زمان انتقال آن به شهر جدید مطلع شویم .

  • گیاه مدت زمان طولانی در داخل گلدان گنجانده شده باشد.

گیاهان در زمان پرورش غالبا در خاک کاشته می شوند و هنگام انتقال به گلدان جهت فروش در بازار قسمتی از ریشه های خود را از دست می دهند اما اگر در داخل بستر جدید مدت 2 الی 3 ماه باقیمانده باشند دوباره ریشه داده و شروع به ادامه فعالیت می کنند.

  • توجه به ارتفاع

هنگام انتخاب و طرح کاشت جدارهای سبز باید به موضوع قرارگرفتن گیاهان در ارتفاع توجه نمود،بعبارتی توجه نمایید که گیاهان در شرایط حاد تری هم در مقابل سرمای زمستان ،گرمای تابستان و شدت تابش قرار می گیرند.

  • توجه به باد

توجه به جریان باد و قرار نگرفتن در مقابل آن و یا قرار گرفتن مناسب در مقابل آن از صدمات وارده بسیار جلوگیری می نماید بهتر آنست که در جهت وزیدن باد از گیاهان و درختچه های کوتاه تر و تنک تر استفاده نمود.

  • قارچ کشی

بهتر آنست که گیاهان قبل از کاشت در بستر قارچ کشی شوند که در صورت دارا بودن قارچ کل گیاهان نمای سبز،دیوار و یا بام سبز را آلوده ننمایند.

  • آفت زدایی

همانند قارچ کشی بهتر است که ابتدا از خرید گیاه آلوده به آفت خودداری نمود و در صورت خرید قبل از انتقال به سیستم سبز آفت زدایی نمود.

  • توجه به عمق ریشه

ارتفاع ریشه گیاهان باید متناسب با ارتفاع بستر کشت انتخاب گردد و فضایی نیز برای رشد و نمو گیاه در سالهای آتی در نظر گرفته شود.

نگهداری

شاداب بودن جدارها،بام ها و نماهای سبز همواره باید مورد توجه قرار گیرد، نگهداری از سبزینگی باید دارای برنامه منظمی بوده و علاوه بر نظارت بر وضعیت سلامت گیاهان به سیستم های مکانیکی و تاسیساتی آبیاری توجه لازم بعمل آید. در دوره های نگهداری برنامه غذایی گیاهان نیاز به بازبینی دارد.

در هنگام طراحی سیستم های سبز باید به امکان نظارت،نگهداری و تعویض گیاهان توجه شده و این امکان پس از استقرار گیاهان به راحتی وجود داشته باشد.